Sociale benadering bij dementie

Misschien herkent u het wel. Uw vader met dementie lijkt zich steeds verder terug te trekken, of uw moeder reageert anders dan u gewend bent. Gesprekken verlopen moeizamer en contact maken voelt soms lastig. Veel kinderen en partners vragen zich dan af: hoe kan ik er nog echt voor hem of haar zijn?

De sociale benadering van dementie helpt om opnieuw te kijken naar wie iemand is als mens. Niet vanuit wat er niet meer lukt, maar vanuit wat iemand nodig heeft om zich gezien en veilig te voelen. In deze blog leggen we uit wat deze benadering betekent en wat u hiervan kunt merken in het dagelijks leven.

Wat is de sociale benadering van dementie?

Bij de sociale benadering van dementie staat de persoon centraal, niet de ziekte. Het gaat niet alleen om geheugenproblemen of veranderingen in gedrag, maar vooral om de mens achter deze veranderingen.

Mensen met dementie blijven behoefte houden aan:

• contact en nabijheid
• erkenning en respect
• een gevoel van eigenwaarde

De sociale benadering kijkt daarom naar iemands levensverhaal, gewoontes, relaties en gevoelens. Wie was iemand vroeger? Wat gaf hem of haar plezier? En wat geeft nu rust of juist onrust?

Voor u als dochter, zoon of partner betekent dit dat u niet hoeft te ‘corrigeren’ of uit te leggen, maar mag aansluiten bij de beleving van uw naaste.

Wat betekent dit in het dagelijks leven?

De sociale benadering van dementie wordt vooral zichtbaar in kleine, alledaagse momenten.

Misschien merkt u dat uw moeder steeds dezelfde vraag stelt. In plaats van steeds opnieuw uit te leggen wat er aan de hand is, kan het helpen om te luisteren naar het gevoel achter de vraag. Gaat het om onzekerheid? Of om behoefte aan geruststelling?

Of uw vader met dementie wordt onrustig tijdens drukke momenten. Dat gedrag zegt vaak iets over hoe hij zich voelt in die situatie. Te veel prikkels, onbekende gezichten of veranderingen kunnen verwarrend zijn.

Door vanuit de sociale benadering te kijken, verschuift de vraag van:
“Waarom doet hij zo?”
naar:
“Wat probeert hij mij te laten zien?”

Dat geeft vaak meer begrip en rust, voor u én voor uw naaste.

Waarom deze benadering zoveel kan betekenen voor familie

Als mantelzorger wilt u het graag goed doen. Toch kunt u zich soms machteloos voelen, vooral wanneer contact maken niet meer vanzelf gaat.

Veel familieleden merken dat de sociale benadering:

• spanning in contactmomenten vermindert
• zorgt voor meer rust en vertrouwen
• helpt om weer echte verbinding te voelen

U hoeft het niet perfect te doen. Juist door aanwezig te zijn, te luisteren en te accepteren wat er is, kunt u veel betekenen.

Praktische tips om de sociale benadering toe te passen

U kunt deze manier van kijken ook zelf, stap voor stap, toepassen in het dagelijks leven.

1.    Sluit aan bij het moment
Probeer niet te corrigeren of te verbeteren. Als uw vader iets vertelt dat niet klopt, kijk dan naar het gevoel dat hij uit. Reageer daarop, niet op de feiten.

2.    Gebruik vertrouwde gewoontes
Vaste momenten, bekende muziek of herkenbare rituelen kunnen veel rust geven. Veel mantelzorgers merken dat dit helpt om onrust te verminderen.

3.    Neem gedrag niet persoonlijk
Veranderingen in gedrag horen bij dementie. Boosheid, verdriet of terugtrekking zijn geen afwijzing van u, maar een uiting van verwarring of onzekerheid.

4.    Blijf de relatie zien
U bent niet alleen mantelzorger, maar ook dochter, zoon of partner. Een hand vasthouden, samen lachen of gewoon stil naast elkaar zitten kan al genoeg zijn.

U hoeft het niet alleen te doen

De sociale benadering van dementie vraagt tijd, aandacht en soms ook geduld met uzelf. Het is normaal als u het af en toe zwaar vindt of twijfelt of u het juiste doet.

Bij Martha Flora zien we dagelijks hoe een mensgerichte en sociale benadering bij dementie bijdraagt aan een gevoel van veiligheid en vertrouwen. Voor bewoners, maar ook voor hun familie. Kleine momenten van echte aandacht maken vaak het grootste verschil.

Weet dat uw betrokkenheid waardevol is. Ook als het contact anders wordt dan vroeger, blijft uw aanwezigheid van betekenis.